İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Yazı etiketleri “marx”

Sosyalist planlamanın ölümcül hastalığı: Değer yasası!

Sovyetler Birliği’nin çözülmesi, sosyalist planlamanın içinde bulunduğu toplum bütünlüğünde, tarihsel ve kavramsal ele alınmamasıyla ilişkilidir. Che’nin de açıklıkla belirttiği gibi değer yasası sosyalizmde kullanılamaz Marx, ‘değer yasasının’ kapitalizme ait tarihsel ve geçici bir yasa olduğunu özellikle belirtmiştir. Mekanik materyalist düşünceler, değeri tarih dışı bir emek-zaman ölçüsüne indirgendiğinden Marx’ın değeri; kapitalist üretim şekline ait bir kategori olarak açıklaması yeterince açık anlaşılamamıştır.…

Değer-biçiminin Nesnelliği

‘Metaların Kerametinde’ ‘İnsanların Gerçek Yaşam Sürecinin’ Biçimini Görebilmek Marx, Ricardo’nun değer teorisinin eksikliğini, değerin biçimini görememesine bağlar. Emeğin ve emek-zamanın değer olarak ifade edilmesi için değer-biçiminin anlaşılması zorunludur. Yazımızda, Melda Yaman ve Özgür Öztürk’ün, Ankara Dayanışma Akademisi’nde verdikleri dersleri geliştirerek kitap haline getirdikleri Metaların Kerameti’nde[1] değer-biçimine değindikleri kısımları tartışmaya çalışacağız. Yazarlar, kitaplarında, Marksizm kuramı için oldukça önemli olan “değer biçimi”…

ÜRETİCİ GÜÇLER – ÜRETİM İLİŞKİLERİ DİYALEKTİĞİ

Marx’ın Ekonomi Politiğin Eleştirisine Katkı (EPEK) kitabının önsözü,  yeni bir toplumun kurulabilmesinin koşullarını ifade ettiği için önemli görülmektedir. Ancak bu önem, yönteme dair bir çaba gösterilmeden yapıldığı için çokça yanlış anlaşılmalara yol açmıştır. Bu yazımız, yeni bir toplumun kurulmasına dair, bahsi geçen önsözdeki teorinin yöntemsel bakışını ele almaktadır. Yazımızın amacı, önsözde bahsedilen “gelişmelerinin belirli bir aşamasında, toplumun maddi üretim güçleri,…

Burjuva Diktatörlüğünde Seçim

Kapitalist devlet, kendinden önceki devlet biçimlerinden temel anlamda farklı bir yapıdadır. Bu farklardan biri, kapitalist devlette bireyler, meta sahipliği çerçevesinde bir mülkiyet ilişkisi içinde tarif edilir. Bu şekildeki bir tarif meta sahipleri olarak her bireyi ‘biçimsel’ bir eşitlik içinde yapılandırmayı gerektirir. Karşıt sınıfların üyeleri olarak patron ve işçi iki eşit meta sahibi olarak karşı karşıya gelmek durumundadır. Bu eşitlik ilişkisi…

Emek değer teorisi; Ricardo ve Marx’ın Değerlerinin Farkı

Kapitalist değerin oluşumunda, öznel niteliklerinden sıyrılmış emeğin Adam Smith ile görülmeye başlandığı söylenebilir. Tek değer ölçüsü olarak emeğin görülmesi, standart bir değer ölçüsünün olamayacağı, emek üretkenliğindeki değişimlerinin değere etkisi gibi emek ile değerin ilişkisinin derinleştirildiği aşamaları da Ricardo’ya borçlu olduğumuz söylenebilir. Değerin içerdiği emeği ve bunun büyüklüğünü yani değişimin nicel eşitliği üzerinden oluşumunun teorisini Ricardo’da buluruz. Ancak iş bilir bir…

Marksizm’in Diyalektik Mantık Anlayışı İçinde Madde-Bilinç İlişkisi; Aydın Çubukçu’nun Diyalektik Mantık Anlayışının Eleştirisi

                “Her felsefenin ve özellikle modern felsefenin büyük temel sorunu, düşüncenin varlık ile ilişkisi sorunudur.”[1] Engels bu sorunun iki boyutundan sözeder. Birinci boyutu; düşünce ile  maddenin önceliği sorunudur. Bu boyut, maddenin öncelliğini ileri süren materyalistler ile düşüncenin öncelliğini öne süren idealistleri ayırır. İkinci boyut ise; “bizim çevremizdeki dünya hakkındaki düşüncelerimiz ile bizzat bu dünya arasında nasıl bir bağıntı vardır? Bizim…